Bilişim Teknolojileri ve Yazılım 12. Sınıf 2. Dönem 1. Sınav Çalışması 

Sınava Girmek İçin Buraya Tıklayınız.

---

Sınav Çalışma Soruları

Soru 1: Bir robotik sistemde LDR (Işık Sensörü) ile bir Butonun ürettiği veriler arasındaki fark nedir? Bu bileşenlerin hangi portlara (Analog/Dijital) bağlanması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.

Cevap: LDR, ışık şiddetine göre 0-1023 arası sürekli değer ürettiği için Analog bir sensördür ve Analog portlara bağlanır. Buton ise sadece “basıldı/basılmadı” (1 veya 0) şeklinde iki durumlu veri ürettiği için Dijital bir bileşendir ve Dijital portlara bağlanır.

Soru 2: Ultrasonik Mesafe Sensöründe (HC-SR04) Trig ve Echo pinlerinin görevlerini açıklayınız. Mesafe hesabı yapılırken sürenin (microsecond) neden ikiye bölünmesi gerektiğini teknik olarak belirtiniz.

Cevap: Trig pini ses dalgasını gönderen (tetikleyen), Echo pini ise yansıyan dalgayı yakalayan uçtur. Süre ikiye bölünür çünkü ölçülen süre, ses dalgasının engelden gidip gelme süresidir; mesafeyi bulmak için bu sürenin sadece tek yönlü (gidiş) kısmı gereklidir.

Soru 3: Aşağıdaki kod bloğunu inceleyerek robotun nasıl bir mantıkla çalıştığını (senaryosunu) açıklayınız:

C++

if (mesafe < 20) {
  analogWrite(motorPin, 100);
  digitalWrite(buzzerPin, HIGH);
} else {
  analogWrite(motorPin, 255);
  digitalWrite(buzzerPin, LOW);
}

Cevap: Robot engeli 20 cm’den daha yakında algılarsa motorun hızını düşürür (PWM 100) ve buzzer ile sesli uyarı verir. Eğer engel 20 cm’den uzaktaysa motoru tam hızda (PWM 255) çalıştırır ve buzzer’ı susturur. Bu bir “yavaşlayarak uyarı verme” senaryosudur.

Soru 4: Robot kollarda veya hassas mekanizmalarda neden standart bir DC motor yerine Servo Motor tercih edilir? Servo motorun çalışma prensibini ve avantajını kısaca açıklayınız.

Cevap: Servo motorlar, içindeki geri besleme mekanizması sayesinde 0-180 derece arasında istenilen açıda hassas bir şekilde durabilir ve o konumu koruyabilir. DC motorlar sürekli dönerken, servoların belirli bir noktada sabit kalabilmesi robot kolları için hayati bir avantajdır.

Soru 5: Çizgi izleyen robotlarda kullanılan Kızılötesi (IR) sensörler, siyah ve beyaz zemini nasıl ayırt eder? “Yansıma” ve “Emilme (Absorbe)” kavramlarını kullanarak çalışma mantığını anlatınız.

Cevap: IR sensörün gönderdiği kızılötesi ışık beyaz zeminden yansıyarak alıcıya geri döner; ancak siyah zemin ışığı absorbe eder (emer) ve yansıtmaz. Sensör bu yansıma farkına göre zeminin siyah mı beyaz mı olduğunu anlar ve robotun çizgide kalmasını sağlar.